Stemphylium vesicarium
Zwartvruchtrot (pitvruchten)
Zwartvruchtrot, veroorzaakt door Stemphylium vesicarium, is een van de belangrijkste schimmelziekten in de perenteelt. De aantasting staat ook bekend als zwartvruchtrot en komt vooral voor in Europese teeltregio’s met wisselende voorjaarsomstandigheden en hoge luchtvochtigheid. De ziekte kan van jaar tot jaar sterk variëren, maar in zware infectiejaren kunnen opbrengstverliezen snel oplopen en een groot deel van de productie ongeschikt maken voor afzet.
Ziektebeeld en symptomen
De eerste symptomen verschijnen vaak op jonge vruchten kort na vruchtzetting. Kleine, ronde, bruine vlekjes ontstaan, soms omgeven door een roodachtige halo. Na verloop van tijd groeien deze letsels uit tot grotere, donkerbruine tot zwartgekleurde necroses. Niet alleen vruchten, maar ook bladeren, bladstelen en jonge twijgen kunnen symptomen vertonen. Het blad verkleurt bruin in een typisch V-vorm in de tip van het blad. Naarmate de infectie vordert verkleurt het hele blad bruin. In ernstige jaren kan de aantasting leiden tot vroegtijdige bladval of het vroegtijdig afvallen van vruchten, wat de opbrengst en vruchtkwaliteit drastisch vermindert.
Levenscyclus van de ziekte
Stemphylium vesicarium heeft een complexe levenscyclus waarin zowel een seksuele (Pleospora allii) als asexuele fase voorkomt. Tijdens de herfst en winter vormt de schimmel pseudothecia op afgevallen bladeren, vruchtresten en soms ook op aangetaste twijgen. In de winter ontwikkelen zich ascosporen, die in het vroege voorjaar kunnen vrijkomen en jonge plantendelen infecteren. Tijdens het groeiseizoen zorgen conidiën (de asexuele sporen) voor de belangrijkste infecties op bladeren en vruchten. De schimmel gedijt in natte omstandigheden, waarbij hoge luchtvochtigheid en dauwvorming de sporenvorming en -verspreiding bevorderen. Vooral de eerste weken na de bloei zijn kritisch: jonge vruchten zijn in deze periode het meest gevoelig. Stressfactoren zoals oa hoge relatieve vochtigheid of een verstoorde groeibalans kunnen de vatbaarheid van vruchten verder verhogen.
Daarnaast kan de schimmel zich ook handhaven op diverse kruiden en grassen in de grasstrook tussen de rijen. Deze bronnen vormen een belangrijk reservoir van inoculum voor het volgende seizoen.
Impact op de teelt
De impact van zwartvruchtrot op de perenteelt kan aanzienlijk zijn. Aangetaste vruchten zijn doorgaans niet meer verkoopbaar door zichtbare schade of interne rotvorming. In jaren met hoge infectiedruk kan tot een groot deel van de oogst verloren gaan.