Cydia pomonella (= Laspeyresia pomonella)
Fruitmot
De fruitmot (Cydia pomonella) is één van de meest gekende en economisch belangrijkste plagen in appel‑ en peerteelt. De larven dringen het fruit binnen en vreten zich een weg naar het klokhuis, waardoor vruchten ongeschikt worden voor verkoop. De soort komt wereldwijd voor en kan meerdere generaties per seizoen ontwikkelen.
1. Wat is de fruitmot?
De fruitmot is een kleine mot binnen de familie Tortricidae.
- Adulten hebben een spanwijdte van ca. 15–22 mm en zijn grijs‑ tot bruinachtig met een typisch donkere, koperachtige vlek aan de vleugelpunt.
- De larve, de eigenlijke schadelijke fase, is aanvankelijk wit tot crème‑kleurig, later roze met een donkere kop.
Fruitmotten brengen vooral schade toe aan appel, maar ze komen ook voor in peer, kweepeer, walnoot, pruim, abrikoos en wilde waardplanten.
2. Ziektebeeld (symptomen)
- Aangetaste vruchten : De larve boort zich via de schil naar binnen wat leidt tot kleine gaatjes aan de oppervlakte van de vrucht, vaak omgeven door bruin frass (uitwerpselen). De larva graaft zich een gang tot in het klokhuis, waar ze zaden en vruchtvlees opeet; dit veroorzaakt intern rot. De uitwerpselen en schade aan het vruchtoppervlak tesamen met de interne schade maken de vruchten onverkoopbaar. Beschadigd fruit rijpt vaak te vroeg en kan afvallen voordat het plukrijp is.
3. Levenscyclus
De fruitmot doorloopt vier stadia: ei – larve – pop – volwassen mot..
- Overwintering : de soort overwintert als volgroeide larve in een cocon onder schors of in plantaardig afval rond de boomvoet.
- Voorjaarsvlucht : in het voorjaar (april–juni) komen de eerste motten tevoorschijn. Ze worden actief bij avondtemperaturen boven ±15 °C.
- Eiafzet : vrouwtjes leggen 50–100 eieren apart op bladeren, twijgen of direct op de vrucht.
- Larvale fase (schadefase) : na uitkomen kruipen de larven naar het fruit, boren zich in en voeden zich gedurende 3–5 weken.
- Verpoppen : wanneer ze volgroeid zijn, verlaten de larven het fruit en verpoppen onder de schors of in bodemschuilplaatsen. Dit leidt tot een nieuwe vlucht later in het seizoen.
4. Impact op appel- en peerteelt
De fruitmot is één van de meest schadelijke plagen voor pitfruit. De voornaamste gevolgen zijn hoge economische verliezen : aangetast fruit is niet verkoopbaar, zelfs bij beperkte schade.